“ถ้าเราไม่มีสามก๊ก… เราจะไม่มีอะไรบ้าง?” … นี่เป็นคำถามแรกที่รศ.ดร.ศานติ ภักดีคำ อาจารย์นักประวัติศาสตร์ตั้งคำถามกับผู้ชมในงาน “สามก๊ก ไลฟ์ ทอล์ก ปลุกชีวิต คิดการใหญ่” เพื่อร่วมกันวิเคราะห์คุณค่าของวรรณกรรมอมตะ ที่มีมากกว่าเพียงแค่ความสนุกสนาน แต่ยังก่อประโยชน์อีกเอนกอนันต์อย่างที่หลายคนอาจยังไม่เคยทราบมาก่อน

            คำตอบของคำถามนี้ทำให้หลายคนต้องอึ้ง เพราะรศ.ดร.ศานติบอกว่า

            รศ.ดร.ศานติเล่าว่าในการสถาปนากรุงรัตนโกสินทร์ ท่ามกลางภาวะแห่งสงครามและอริราชศัตรูรอบด้านนั้น ต้องอาศัยยุทธวิธีการรบใหม่ๆ จึงเป็นที่มาของการแปลสามก๊กฉบับเจ้าพระยาพระคลัง (หน) เป็นภาษาไทยในสมัยรัชกาลที่ 1 เพื่อเป็นตำราเรียนรู้ยุทธวิธีในการศึก แต่ก่อนหน้านั้น คนไทยอาจจะได้เรียนรู้กลยุทธ์การศึกจากวรรณกรรมสามก๊กมาตั้งแต่ศึกษาอะแซหวุ่นกี้ในปี พ.ศ.2318 แล้ว

            ครั้งนั้น อะแซหวุ่นกี้ได้ล้อมเมืองพิษณุโลกไว้ ฝ่ายไทยซึ่งนำโดยเจ้าพระยาจักรีได้ใช้ “กลศึกเมืองเปล่า” นำมาซึ่งตีฝ่าวงล้อมของพม่าโดยเจ้าพระยาจักรีและสมเด็จพระบวรราชเจ้ามหาสุรสิงหนาถได้สำเร็จ หรือแม้แต่ครั้ง “สงครามเก้าทัพ” ที่ไทยเปลี่ยนยุทธศาสตร์จากการตั้งรับในไปสู่นอกพระนคร จนพม่าต้องพ่ายกลับไป

            ทั้งหมดนี้แสดงให้เห็นอย่างเป็นรูปธรรมว่ากลศึกในสามก๊กถูกนำมาใช้ตั้งแต่ยังไม่ได้มีการแปลเป็นภาษาไทย และยังทำให้จุดที่พวกเราอยู่นี้ รอดพ้นจากการยึดครองของต่างชาติไปได้ ดังนั้นสามก๊กจึงเป็นตำราพิชัยสงคราม เป็นส่วนหนึ่งของภูมิปัญญาใหม่ จิตใจใหม่แห่งผู้ที่สถาปนากรุงรัตนโกสินทร์นั่นเอง

            รศ.ศานติยังชี้ให้เราเห็นว่า สามก๊กยังได้รับความนิยมในการเผยแพร่ผ่านงานศิลปกรรมของไทย ภาพจิตรกรรมในวัดของไทยหลายแห่ง โดยเฉพาะในกรุงเทพมหานครและธนบุรี ซึ่งช่างจีนได้วาดเอาไว้ตั้งแต่สมัยรัชกาลที่ 3-5

            ยิ่งไปกว่านั้น สามก๊กยังถูกเผยแพร่ผ่านงานวรรณกรรมหลากรูปแบบ ได้รับการยกย่องจากวรรณคดีสโมสร และกลายเป็นต้นธารแห่งการต่อยอดสามก๊กฉบับอื่นๆ ในประเทศไทยในเวลาต่อมา ทั้งยังเกิดเป็นสำนวนภาษาที่นำไปสู่การแปลเป็นสำนวนพงศาวดารจีน ซึ่งก็ทำให้เกิดการแปลวรรณกรรมจีนเรื่องอื่นๆ อีก และต่อยอดไปสู่วรรณกรรมจีนในรูปสำนวนกำลังภายในที่ได้รับความนิยมไปทั่ว ละครพันทาง เพลง สำนวนต่างๆ ที่เกี่ยวกับสามก๊กก็เกิดขึ้นตามมา … ทั้งหมดนี้ทำให้เราเห็นว่าสามก๊กได้ก้าวข้ามจากความเป็นภูมิปัญญาจีน มาสู่ภูมิปัญญาโบราณของไทยด้วย!

            ถ้าเราถามว่าทั้งหมดนี้เกิดขึ้นได้อย่างไร รศ.ดร.ศานติบอกว่า ก็คงต้องถามกลับไปที่ขงเบ้ง ซึ่งเคยฝากข้อคิดในวรรณกรรมสามก๊กไว้ว่า

            “จุดเริ่มต้นของการใหญ่ มักเกิดขึ้นเมื่อเราจนตรอกเสมอ” (ขงเบ้ง)

ดังนั้น จุดเริ่มต้นของการใหญ่สำหรับคนไทย คือการเลือกสรร คัดสรร สิ่งที่ดีจากสามก๊กมาใช้ในวันที่เราต้องทำการศึกกับพม่า จนกลายมาเป็นภูมิปัญญาไทยในปัจจุบัน … เราจะใช้ประโยชน์จากภูมิปัญญานี้ในชีวิตของเราได้อย่างไร? รศ.ดร.ศานติฝากคำตอบของคำถามนี้เป็นข้อคิดปิดท้ายแก่ผู้ชมทุกคนอย่างน่าประทับใจว่า

สามก๊ก 2010
รวมซีรีส์ ละครโทรทัศน์เรื่อง สามก๊ก 2010 (Three Kingdoms 2010) พากย์ไทย ช่อง 3 HD33 FULL HD

Comments

comments